FAQ
Staat uw vraag er niet bij? Neem dan contact met ons op tel: 0570 63 63 11 of via contact@wvm.info. Wij zijn bereikbaar van 9.00 uur tot 17.00 uur.
Hoe richt je een OR op?
Vanaf wanneer is een organisatie OR-plichtig?
In Nederland hebben we met elkaar vastgesteld dat "het instellen van een OR in het belang is van het goed functioneren van de onderneming in al zijn doelstellingen". Zo staat het dan ook in de wet. Een organisatie is OR-plichtig vanaf 50 medewerkers (tellen als personen, niet als fte’s). Hierbij worden ook medewerkers gerekend die 24 maanden of langer binnen de organisatie zijn gedetacheerd. Het kan zijn dat in uw Cao een afwijkende bepaling is vastgesteld.
Wanneer een organisatie boven de 50 medewerkers uitstijgt kan de PVT aangeven een OR te willen. Vanaf dat moment kan er een voorlopig OR reglement worden opgesteld. Wanneer de zittingstermijn van de PVT afloopt is dit een natuurlijk moment om te kiezen voor een OR.
Uit hoeveel leden moet mijn OR bestaan?
De wet geeft een vaste verhouding tussen het aantal werknemers en de omvang van de ondernemingsraad (OR). In het OR-reglement kan hiervan worden afgeweken.
Hoe stel ik een voorlopig OR reglement op?
Een voorlopig OR reglement wijkt in de inhoud niet veel af van het ‘gewone’ OR reglement. In de bewoordingen zal “OR” vervangen worden door bijvoorbeeld de verkiezingscommissie die het oprichten van de OR organiseert. Na de verkiezingen kan de nieuwe OR het reglement aanpassen.
Een voorbeeldreglement is hier te downloaden.
Indien het reglement af is moet het worden opgestuurd naar de bedrijfscommissie van uw bedrijfstak. Vervolgens kan begonnen worden met het organiseren van de eerste verkiezingen.
Wat als de directie niet mee wil werken?
Het komt soms voor dat een directie de toegevoegde waarde van een ondernemingsraad niet inziet of zelfs denkt dat het negatieve gevolgen heeft voor de besluitvorming in de organisatie. Het is belangrijk om het gesprek aan te gaan met de bestuurder en om verwachtingen uit te wisselen. Wellicht is het beeld wat de bestuurder heeft wel onterecht. Het kan goed zijn een externe begeleider bij dit proces in te schakelen. U kunt hiervoor contact met ons opnemen.
Wat als er onvoldoende animo is bij de collega’s?
Wanneer er onvoldoende animo is bij collega’s om zitting te nemen in de OR komt dat vaak door onvoldoende kennis. Hoewel het helpt om informatie te verstrekken door middel van folders, nieuwsbrieven en mededelingenborden, heeft het meerwaarde om een meer persoonlijke manier te kiezen. Door het organiseren van informatiemiddagen (bijvoorbeeld tijdens lunchpauzes in de kantine, tijdens de Nieuwjaarsborrel of andere momenten waar iedereen bij elkaar is) creëer je een laagdrempelige sfeer en zullen ook makkelijker vragen worden gesteld. Hulp nodig bij het organiseren van zo’n informatiemiddag? Neem dan gerust contact met ons op.
In Nederland hebben we met elkaar vastgesteld dat "het instellen van een OR in het belang is van het goed functioneren van de onderneming in al zijn doelstellingen". Zo staat het dan ook in de wet. Een organisatie is OR-plichtig vanaf 50 medewerkers (tellen als personen, niet als fte’s). Hierbij worden ook medewerkers gerekend die 24 maanden of langer binnen de organisatie zijn gedetacheerd. Het kan zijn dat in uw Cao een afwijkende bepaling is vastgesteld.
Wanneer een organisatie boven de 50 medewerkers uitstijgt kan de PVT aangeven een OR te willen. Vanaf dat moment kan er een voorlopig OR reglement worden opgesteld. Wanneer de zittingstermijn van de PVT afloopt is dit een natuurlijk moment om te kiezen voor een OR.
Uit hoeveel leden moet mijn OR bestaan?
De wet geeft een vaste verhouding tussen het aantal werknemers en de omvang van de ondernemingsraad (OR). In het OR-reglement kan hiervan worden afgeweken.
- 50 -100 werknemers 5 leden
- 100 -200 werknemers 7 leden
- 200 - 400 werknemers 9 leden
- 400 - 600 werknemers 11 leden
- 600 - 1000 werknemers 13 leden
- 1000 -2000 werknemers 15 leden
Hoe stel ik een voorlopig OR reglement op?
Een voorlopig OR reglement wijkt in de inhoud niet veel af van het ‘gewone’ OR reglement. In de bewoordingen zal “OR” vervangen worden door bijvoorbeeld de verkiezingscommissie die het oprichten van de OR organiseert. Na de verkiezingen kan de nieuwe OR het reglement aanpassen.
Een voorbeeldreglement is hier te downloaden.
Indien het reglement af is moet het worden opgestuurd naar de bedrijfscommissie van uw bedrijfstak. Vervolgens kan begonnen worden met het organiseren van de eerste verkiezingen.
Wat als de directie niet mee wil werken?
Het komt soms voor dat een directie de toegevoegde waarde van een ondernemingsraad niet inziet of zelfs denkt dat het negatieve gevolgen heeft voor de besluitvorming in de organisatie. Het is belangrijk om het gesprek aan te gaan met de bestuurder en om verwachtingen uit te wisselen. Wellicht is het beeld wat de bestuurder heeft wel onterecht. Het kan goed zijn een externe begeleider bij dit proces in te schakelen. U kunt hiervoor contact met ons opnemen.
Wat als er onvoldoende animo is bij de collega’s?
Wanneer er onvoldoende animo is bij collega’s om zitting te nemen in de OR komt dat vaak door onvoldoende kennis. Hoewel het helpt om informatie te verstrekken door middel van folders, nieuwsbrieven en mededelingenborden, heeft het meerwaarde om een meer persoonlijke manier te kiezen. Door het organiseren van informatiemiddagen (bijvoorbeeld tijdens lunchpauzes in de kantine, tijdens de Nieuwjaarsborrel of andere momenten waar iedereen bij elkaar is) creëer je een laagdrempelige sfeer en zullen ook makkelijker vragen worden gesteld. Hulp nodig bij het organiseren van zo’n informatiemiddag? Neem dan gerust contact met ons op.
Hoe richt je een PVT op?
Vanaf wanneer is een organisatie PVT-plichtig?
In Nederland hebben we met elkaar vastgesteld dat "het instellen van een PVT in het belang is van het goed functioneren van de onderneming in al zijn doelstellingen". Zo staat het dan ook in de wet. Bij tenminste 10 en ten hoogste 50 werknemers kan een PVT (Personeels VerTegenwoordiging) opgericht worden wanneer een meerderheid van het personeel hierom verzoekt.
Wanneer een organisatie boven de 50 medewerkers uitstijgt kan de PVT aangeven een OR te willen. Vanaf dat moment kan er een voorlopig OR reglement worden opgesteld. Wanneer de zittingstermijn van de PVT afloopt is dit een natuurlijk moment om te kiezen voor een OR.
Uit hoeveel leden moet mijn PVT bestaan?
Een PVT bestaat uit minimaal drie personen. In het PVT-reglement kan worden aangeven of de PVT uit meer dan drie personen bestaat.
Hoe stel ik een PVT reglement op?
Het is niet verplicht voor de PVT een huishoudelijk reglement te maken. Niettemin kan het verstandig zijn zowel voor de verkiezingen als voor de werkwijze van de PVT bepaalde regels op te stellen. Dergelijke regels kunnen het functioneren van de PVT binnen de onderneming ten goede komen.
U kunt hier een leidraad vinden voor het opstellen van zo’n reglement.
Wat is het verschil tussen een PVT en een OR?
Het belangrijkste verschil zit in de bevoegdheden die voor een OR veel uitgebreider zijn dan voor een PVT. Een OR heeft vaker adviesrecht dan een PVT en een PVT heeft geen instemmingsrecht. Wanneer een organisatie boven de 50 medewerkers groeit, heeft het dan ook de voorkeur om een OR op te richten.
In Nederland hebben we met elkaar vastgesteld dat "het instellen van een PVT in het belang is van het goed functioneren van de onderneming in al zijn doelstellingen". Zo staat het dan ook in de wet. Bij tenminste 10 en ten hoogste 50 werknemers kan een PVT (Personeels VerTegenwoordiging) opgericht worden wanneer een meerderheid van het personeel hierom verzoekt.
Wanneer een organisatie boven de 50 medewerkers uitstijgt kan de PVT aangeven een OR te willen. Vanaf dat moment kan er een voorlopig OR reglement worden opgesteld. Wanneer de zittingstermijn van de PVT afloopt is dit een natuurlijk moment om te kiezen voor een OR.
Uit hoeveel leden moet mijn PVT bestaan?
Een PVT bestaat uit minimaal drie personen. In het PVT-reglement kan worden aangeven of de PVT uit meer dan drie personen bestaat.
Hoe stel ik een PVT reglement op?
Het is niet verplicht voor de PVT een huishoudelijk reglement te maken. Niettemin kan het verstandig zijn zowel voor de verkiezingen als voor de werkwijze van de PVT bepaalde regels op te stellen. Dergelijke regels kunnen het functioneren van de PVT binnen de onderneming ten goede komen.
U kunt hier een leidraad vinden voor het opstellen van zo’n reglement.
Wat is het verschil tussen een PVT en een OR?
Het belangrijkste verschil zit in de bevoegdheden die voor een OR veel uitgebreider zijn dan voor een PVT. Een OR heeft vaker adviesrecht dan een PVT en een PVT heeft geen instemmingsrecht. Wanneer een organisatie boven de 50 medewerkers groeit, heeft het dan ook de voorkeur om een OR op te richten.
Hoe stel je een (vaste) commissie in?
Wat is een commissie?
In artikel 15 lid 2 van de Wet op de ondernemingsraden staat beschreven dat de OR commissies kan instellen die hij voor de vervulling van zijn taak redelijkerwijs nodig heeft.
Een vaste commissie is een vast onderdeel van de medezeggenschaps-structuur totdat de commissie door de OR wordt opgeheven. Een vaste commissie bestaat minimaal uit een meerderheid van ORleden en kan dus ook niet-ORleden als lid hebben.
Een ondernemingsraad kan voor de behandeling van lopende onderwerpen of het organiseren van verkiezingen een voorbereidingscommissie instellen (WOR artikel 15 lid 4).
Wat voor soorten vaste commissies zijn er?
In principe is iedere ondernemingsraad vrij om vaste commissies in te stellen zoals hijzelf noodzakelijk acht.
Veel voorkomende vaste commissies zijn:
• De VGW(M) (veiligheid, gezondheid, welzijn, milieu) of arbo commissie
• Commissie Sociale Zaken of P&O
• Financiële commissie
• Achterbancommissie of communicatiecommissie
Welke stappen moet je nemen om een commissie in te stellen?
De OR legt zijn voornemen om een commissie in te stellen schriftelijk in de vorm van een instellingsbesluit voor aan zijn bestuurder. Hierbij moet de OR vermelden welke taak, samenstelling, bevoegdheden en werkwijze de commissie krijgt. De bestuurder moet toestemming geven omdat commissieleden recht hebben op extra faciliteiten (zoals scholingsdagen). Bij bezwaar van kan de OR een beslissing van de kantonrechter vragen.
Hoe ziet een instellingsbesluit eruit?
Om een commissie in te stellen moet een instellingsbesluit worde opgesteld die geldt als bijlage (en dus niet als onderdeel) van het OR-reglement. In het instellingsbesluit staan taak, samenstelling, bevoegdheden en werkwijze beschreven.
Een exemplaar van het instellingsbesluit kan naar de bestuurder worden gestuurd.
Hier is een voorbeeld van een instellingsbesluit te bekijken.
Let op: het instellingsbesluit voor een vaste commissie verschilt van die van een tijdelijke commissie.
Welke rechten heeft een vaste commissie?
Een vaste commissie heeft dezelfde rechten als de OR wat betreft:
• Recht op overleg, zoveel mogelijk in werktijd
• Recht op het gebruik van faciliteiten
• Recht op vergoeding van noodzakelijke kosten, mits vooraf aangegeven
• Recht op bescherming tegen benadeling en ontslag
Waar een OR-lid recht heeft op minimaal 5 scholingsdagen per jaar, heeft een lid van de vaste commissie recht op 3 scholingsdagen per jaar. Voor een OR-lid die ook lid is van een vaste commissie komt dat dus op 8 scholingsdagen per jaar.
Een vaste commissie kan de bevoegdheid krijgen van de ondernemingsraad om zelfstandig advies- en instemmingsaanvragen te behandelen. Dit kan dan worden vastgelegd in het instellingsbesluit. Een vaste commissie is niet bevoegd tot het voeren van rechtsgedingen: dat kan alleen de OR.
In artikel 15 lid 2 van de Wet op de ondernemingsraden staat beschreven dat de OR commissies kan instellen die hij voor de vervulling van zijn taak redelijkerwijs nodig heeft.
Een vaste commissie is een vast onderdeel van de medezeggenschaps-structuur totdat de commissie door de OR wordt opgeheven. Een vaste commissie bestaat minimaal uit een meerderheid van ORleden en kan dus ook niet-ORleden als lid hebben.
Een ondernemingsraad kan voor de behandeling van lopende onderwerpen of het organiseren van verkiezingen een voorbereidingscommissie instellen (WOR artikel 15 lid 4).
Wat voor soorten vaste commissies zijn er?
In principe is iedere ondernemingsraad vrij om vaste commissies in te stellen zoals hijzelf noodzakelijk acht.
Veel voorkomende vaste commissies zijn:
• De VGW(M) (veiligheid, gezondheid, welzijn, milieu) of arbo commissie
• Commissie Sociale Zaken of P&O
• Financiële commissie
• Achterbancommissie of communicatiecommissie
Welke stappen moet je nemen om een commissie in te stellen?
De OR legt zijn voornemen om een commissie in te stellen schriftelijk in de vorm van een instellingsbesluit voor aan zijn bestuurder. Hierbij moet de OR vermelden welke taak, samenstelling, bevoegdheden en werkwijze de commissie krijgt. De bestuurder moet toestemming geven omdat commissieleden recht hebben op extra faciliteiten (zoals scholingsdagen). Bij bezwaar van kan de OR een beslissing van de kantonrechter vragen.
Hoe ziet een instellingsbesluit eruit?
Om een commissie in te stellen moet een instellingsbesluit worde opgesteld die geldt als bijlage (en dus niet als onderdeel) van het OR-reglement. In het instellingsbesluit staan taak, samenstelling, bevoegdheden en werkwijze beschreven.
Een exemplaar van het instellingsbesluit kan naar de bestuurder worden gestuurd.
Hier is een voorbeeld van een instellingsbesluit te bekijken.
Let op: het instellingsbesluit voor een vaste commissie verschilt van die van een tijdelijke commissie.
Welke rechten heeft een vaste commissie?
Een vaste commissie heeft dezelfde rechten als de OR wat betreft:
• Recht op overleg, zoveel mogelijk in werktijd
• Recht op het gebruik van faciliteiten
• Recht op vergoeding van noodzakelijke kosten, mits vooraf aangegeven
• Recht op bescherming tegen benadeling en ontslag
Waar een OR-lid recht heeft op minimaal 5 scholingsdagen per jaar, heeft een lid van de vaste commissie recht op 3 scholingsdagen per jaar. Voor een OR-lid die ook lid is van een vaste commissie komt dat dus op 8 scholingsdagen per jaar.
Een vaste commissie kan de bevoegdheid krijgen van de ondernemingsraad om zelfstandig advies- en instemmingsaanvragen te behandelen. Dit kan dan worden vastgelegd in het instellingsbesluit. Een vaste commissie is niet bevoegd tot het voeren van rechtsgedingen: dat kan alleen de OR.
Welke keuzes kun je maken in het OR-reglement?
Voorbeeld van het OR-reglement
Een voorbeeld van een OR-reglement is hier te vinden.
Wat staat er in een OR-reglement?
Het aanpassen van het OR-reglement verplicht alleen de ondernemingsraad en nooit de ondernemer of bestuurder. Er kunnen in het reglement dan ook alleen zaken worden beschreven die te maken hebben met de werkwijze van de ondernemingsraad. De werkwijze met de ondernemer kan worden vastgelegd in convenanten.
Hoeveel zetels heeft de OR?
Het aantal leden in de ondernemingsraad is wettelijk geregeld maar er kan hier met toestemming van de ondernemer vanaf geweken worden.
Hoe verdelen we de zetels?
De OR kan er voor kiezen kiesgroepen in te stellen. Hierbij reserveert de OR bepaalde zetels voor bepaalde groepen in de organisatie. Het voordeel is dat de OR een betere afspiegeling wordt van de organisatie. Nadeel is dat het voor kan komen dat er verkiezingen moeten plaatsvinden voor een kiesgroep, terwijl zetels van andere kiesgroepen leeg blijven. Klik hier voor meer informatie over hoe kiesgroepen in het reglement terug dienen te komen.
Hoelang duurt de zittingstermijn?
Keuze tussen 4 jaar, 3 jaar, 2 jaar of 4 jaar met om de 2 jaar de helft aftreden.
Zijn OR-leden herkiesbaar?
Zijn OR-leden na aftreden direct verkiesbaar of is er een maximale termijn aan OR lidmaatschap? En welke termijn moet verlopen voordat deze aftreders zich weer verkiesbaar mogen stellen? Hier kan de OR keuzes in maken.
Hoe regelen we actief en passief kiesrecht?
Actief kiesrecht houdt in dat een persoon mag stemmen bij de OR-verkiezingen. Wettelijk is hiervoor een half jaar werkzaam in de onderneming vastgesteld, maar deze tijdsduur kan worden verkort door de ondernemingsraad indien dit bevorderlijk is voor een goede toepassing van de wet. Passief kiesrecht houdt in dat iemand zich verkiesbaar mag stellen voor de OR. Wettelijk is hiervoor een jaar werkzaam in de onderneming vastgesteld maar deze tijdsduur kan worden verkort (tot 3 maanden) door de ondernemingsraad indien dit bevorderlijk is voor een goede toepassing van de wet.
Welk kiesstelsel kiezen we?
Er zijn twee mogelijke kiesstelsels:
Hoe vullen we tussentijdse vacatures?
Wat gebeurt er bij het ontstaan van een tussentijdse vacature? Als eerste zijn de personen die zich verkiesbaar hebben gesteld maar niet zijn gekozen (de reservelijst) aan de beurt). Als die niet meer in de OR willen, dienen er tussentijdse verkiezingen plaats te vinden. De ondernemingsraad kan bepalen dat dit niet hoeft als er X maanden nadien ‘gewone’ verkiezingen gepland staan (en functioneert dan tot de verkiezingen met een vacante zetel).
Een voorbeeld van een OR-reglement is hier te vinden.
Wat staat er in een OR-reglement?
Het aanpassen van het OR-reglement verplicht alleen de ondernemingsraad en nooit de ondernemer of bestuurder. Er kunnen in het reglement dan ook alleen zaken worden beschreven die te maken hebben met de werkwijze van de ondernemingsraad. De werkwijze met de ondernemer kan worden vastgelegd in convenanten.
Hoeveel zetels heeft de OR?
Het aantal leden in de ondernemingsraad is wettelijk geregeld maar er kan hier met toestemming van de ondernemer vanaf geweken worden.
Hoe verdelen we de zetels?
De OR kan er voor kiezen kiesgroepen in te stellen. Hierbij reserveert de OR bepaalde zetels voor bepaalde groepen in de organisatie. Het voordeel is dat de OR een betere afspiegeling wordt van de organisatie. Nadeel is dat het voor kan komen dat er verkiezingen moeten plaatsvinden voor een kiesgroep, terwijl zetels van andere kiesgroepen leeg blijven. Klik hier voor meer informatie over hoe kiesgroepen in het reglement terug dienen te komen.
Hoelang duurt de zittingstermijn?
Keuze tussen 4 jaar, 3 jaar, 2 jaar of 4 jaar met om de 2 jaar de helft aftreden.
Zijn OR-leden herkiesbaar?
Zijn OR-leden na aftreden direct verkiesbaar of is er een maximale termijn aan OR lidmaatschap? En welke termijn moet verlopen voordat deze aftreders zich weer verkiesbaar mogen stellen? Hier kan de OR keuzes in maken.
Hoe regelen we actief en passief kiesrecht?
Actief kiesrecht houdt in dat een persoon mag stemmen bij de OR-verkiezingen. Wettelijk is hiervoor een half jaar werkzaam in de onderneming vastgesteld, maar deze tijdsduur kan worden verkort door de ondernemingsraad indien dit bevorderlijk is voor een goede toepassing van de wet. Passief kiesrecht houdt in dat iemand zich verkiesbaar mag stellen voor de OR. Wettelijk is hiervoor een jaar werkzaam in de onderneming vastgesteld maar deze tijdsduur kan worden verkort (tot 3 maanden) door de ondernemingsraad indien dit bevorderlijk is voor een goede toepassing van de wet.
Welk kiesstelsel kiezen we?
Er zijn twee mogelijke kiesstelsels:
- Het personenstelsel, waarbij wordt gestemd op individuen.
- Het lijstenstelsel, warbij wordt gestemd op een lijst of partij (bijvoorbeeld een vakbondslijst).
Hoe vullen we tussentijdse vacatures?
Wat gebeurt er bij het ontstaan van een tussentijdse vacature? Als eerste zijn de personen die zich verkiesbaar hebben gesteld maar niet zijn gekozen (de reservelijst) aan de beurt). Als die niet meer in de OR willen, dienen er tussentijdse verkiezingen plaats te vinden. De ondernemingsraad kan bepalen dat dit niet hoeft als er X maanden nadien ‘gewone’ verkiezingen gepland staan (en functioneert dan tot de verkiezingen met een vacante zetel).
Hoe organiseer je verkiezingen?
Met welke termijnen moet ik rekening houden?
De termijnen staan genoemd in het OR-reglement. Deze termijnen dient u aan te houden.
Wat is de rol van de vakbond?
Bij het uitschrijven van de verkiezingen moeten naast de medewerkers en de bestuurder, ook de vakbonden aangeschreven worden. De vakbond kan zijn leden vragen zich verkiesbaar te stellen voor de verkiezingen. Medewerkers die zich via de vakbond verkiesbaar stellen hoeven geen handtekeningen op te halen. Ze dienen wel, net als de andere kandidaten, voldoende stemmen te krijgen tijdens de verkiezingen om zitting te nemen in de OR.
Hoe bereken ik hoeveel handtekeningen ik op moet halen?
Medewerkers die zich niet via de vakbond verkiesbaar stellen dienen handtekeningen op te halen om te laten zien dat ze voldoende steun hebben voor hun kandidaatstelling. Medewerkers die lid zijn van een vakbond die kandidaten heeft geleverd mogen geen handtekening zetten.
De berekening van het aantal handtekeningen gaat als volgt:
Totaal aantal kiesgerechtigde personen min aantal kiesgerechtigde leden die lid zijn van een vakbond die kandidaten heeft geleverd voor de verkiezingen gedeeld door drie. Er is een maximum van 30 handtekeningen vastgesteld (als er meerdere kiesgroepen zijn gebeurt dit per kiesgroep).
Wat als er te weinig kandidaten zijn?
De kandidaten zijn dan volgens de wet gekozen, ook al zijn er geen verkiezingen geweest. De OR dient wel tussentijdse verkiezingen uit te schrijven volgens zijn reglement tot hij voltallig is.
Mag de OR verkiezingen uitstellen?
Nee, dit mag niet.
Wanneer er gegronde redenen zijn om dit toch te doen is het het beste om een procedure te volgen om zeker te zijn dat er geen bezwaar wordt gemaakt. Dit kan invloed hebben op de rechtsgeldigheid van de ondernemingsraad.
Het is in ieder geval verstandig af te stemmen met bestuurder, medewerkers en vakbonden. Indien een van hen bezwaar maakt moeten de verkiezen volgens het reglement worden gehouden.
De termijnen staan genoemd in het OR-reglement. Deze termijnen dient u aan te houden.
Wat is de rol van de vakbond?
Bij het uitschrijven van de verkiezingen moeten naast de medewerkers en de bestuurder, ook de vakbonden aangeschreven worden. De vakbond kan zijn leden vragen zich verkiesbaar te stellen voor de verkiezingen. Medewerkers die zich via de vakbond verkiesbaar stellen hoeven geen handtekeningen op te halen. Ze dienen wel, net als de andere kandidaten, voldoende stemmen te krijgen tijdens de verkiezingen om zitting te nemen in de OR.
Hoe bereken ik hoeveel handtekeningen ik op moet halen?
Medewerkers die zich niet via de vakbond verkiesbaar stellen dienen handtekeningen op te halen om te laten zien dat ze voldoende steun hebben voor hun kandidaatstelling. Medewerkers die lid zijn van een vakbond die kandidaten heeft geleverd mogen geen handtekening zetten.
De berekening van het aantal handtekeningen gaat als volgt:
Totaal aantal kiesgerechtigde personen min aantal kiesgerechtigde leden die lid zijn van een vakbond die kandidaten heeft geleverd voor de verkiezingen gedeeld door drie. Er is een maximum van 30 handtekeningen vastgesteld (als er meerdere kiesgroepen zijn gebeurt dit per kiesgroep).
Wat als er te weinig kandidaten zijn?
De kandidaten zijn dan volgens de wet gekozen, ook al zijn er geen verkiezingen geweest. De OR dient wel tussentijdse verkiezingen uit te schrijven volgens zijn reglement tot hij voltallig is.
Mag de OR verkiezingen uitstellen?
Nee, dit mag niet.
Wanneer er gegronde redenen zijn om dit toch te doen is het het beste om een procedure te volgen om zeker te zijn dat er geen bezwaar wordt gemaakt. Dit kan invloed hebben op de rechtsgeldigheid van de ondernemingsraad.
Het is in ieder geval verstandig af te stemmen met bestuurder, medewerkers en vakbonden. Indien een van hen bezwaar maakt moeten de verkiezen volgens het reglement worden gehouden.
Wat is de relatie tussen OR en bestuurder?
Hoe vaak moeten OR en bestuurder overleg hebben?
De OR en bestuurder zijn verplicht om tweemaal per jaar de algemene gang van zaken vergadering (art. 24) samen met de ‘baas van de baas’ te voeren. Hierin wordt de algemene gang van zaken van de onderneming besproken, worden advies- en instemmingsaanvragen aangekondigd en worden afspraken gemaakt hoe de OR bij deze aanvragen betrokken wordt.
Verder vindt er verplicht een overlegvergadering plaats binnen twee weken dat de bestuurder of de OR heeft aangegeven een vergadering te willen. Meestal wordt er een jaarvergaderschema opgesteld.
Wat zijn de verplichtingen van de bestuurder?
De bestuurder is verplicht om advies- en instemmingsaanvragen tijdig aan de OR voor te leggen wanneer deze nog invloed kan hebben op het besluit. Volgens de wet kan een bestuurder niet redelijkerwijs tot een besluit komen als de medezeggenschap daar niet voldoende bij betrokken is. Daarnaast heeft de bestuurder enkele verplichtingen die voortvloeien uit het informatierecht.
Hoe kan ik de relatie met mijn bestuurder verbeteren?
Hoewel veel wettelijk is vastgelegd blijkt in de praktijk dat een goede relatie van belang is. Manieren om dit te bereiken zijn bijvoorbeeld informeel overleg en regelmatig de samenwerking tussen bestuurder en OR evalueren (bijvoorbeeld in de cursus).
De OR en bestuurder zijn verplicht om tweemaal per jaar de algemene gang van zaken vergadering (art. 24) samen met de ‘baas van de baas’ te voeren. Hierin wordt de algemene gang van zaken van de onderneming besproken, worden advies- en instemmingsaanvragen aangekondigd en worden afspraken gemaakt hoe de OR bij deze aanvragen betrokken wordt.
Verder vindt er verplicht een overlegvergadering plaats binnen twee weken dat de bestuurder of de OR heeft aangegeven een vergadering te willen. Meestal wordt er een jaarvergaderschema opgesteld.
Wat zijn de verplichtingen van de bestuurder?
De bestuurder is verplicht om advies- en instemmingsaanvragen tijdig aan de OR voor te leggen wanneer deze nog invloed kan hebben op het besluit. Volgens de wet kan een bestuurder niet redelijkerwijs tot een besluit komen als de medezeggenschap daar niet voldoende bij betrokken is. Daarnaast heeft de bestuurder enkele verplichtingen die voortvloeien uit het informatierecht.
Hoe kan ik de relatie met mijn bestuurder verbeteren?
Hoewel veel wettelijk is vastgelegd blijkt in de praktijk dat een goede relatie van belang is. Manieren om dit te bereiken zijn bijvoorbeeld informeel overleg en regelmatig de samenwerking tussen bestuurder en OR evalueren (bijvoorbeeld in de cursus).
Wat is de relatie tussen OR en achterban?
Wat houdt het mandaat van de OR in?
De OR is gekozen (zelfs als er geen echte verkiezingen zijn geweest, is de OR volgens de wet gekozen) en heeft de bevoegdheid om zelfstandig besluiten te nemen. De OR hoeft dus niet, anders dan bijvoorbeeld de vakbond, toestemming te vragen voor het nemen van een besluit.
Welke verplichtingen heeft de OR naar de achterban?
De OR dient een aantal zaken te communiceren naar zijn achterban:
• Informatie wie er in de OR zit en wie de voorzitter is
• Agenda en notulen van de OR-vergadering
• Agenda en notulen van de OV-vergadering (met bestuurder)
• Ieder jaar een jaarverslag
Er staat nergens in de wet beschreven op welke manier dit gecommuniceerd moet worden en wat de precieze inhoud moet zijn. Zo zijn er veel ondernemingsraden die de notulen uitgeven in de vorm van een nieuwsbrief met de belangrijkste punten uit het overleg
Welke verplichtingen heeft de achterban naar de OR?
Veel ondernemingsraden klagen erover dat ze weinig respons krijgen van hun achterban. De achterban is niet verplicht om de notulen van de OR te lezen of om er op de reageren, of om aanwezig te zijn op achterbanbijeenkomsten die de OR organiseert.
Wanneer de OR graag meer respons wil van zijn achterban is het zaak te bedenken hoe de achterban hiertoe te stimuleren. Hierbij zijn twee centrale vragen: op wie richt je je communicatie en hoeveel tijd en geld heb je te besteden? Op basis van deze twee vragen kun je realistische verwachtingen stellen over de impact en respons op de communicatie.
De OR is gekozen (zelfs als er geen echte verkiezingen zijn geweest, is de OR volgens de wet gekozen) en heeft de bevoegdheid om zelfstandig besluiten te nemen. De OR hoeft dus niet, anders dan bijvoorbeeld de vakbond, toestemming te vragen voor het nemen van een besluit.
Welke verplichtingen heeft de OR naar de achterban?
De OR dient een aantal zaken te communiceren naar zijn achterban:
• Informatie wie er in de OR zit en wie de voorzitter is
• Agenda en notulen van de OR-vergadering
• Agenda en notulen van de OV-vergadering (met bestuurder)
• Ieder jaar een jaarverslag
Er staat nergens in de wet beschreven op welke manier dit gecommuniceerd moet worden en wat de precieze inhoud moet zijn. Zo zijn er veel ondernemingsraden die de notulen uitgeven in de vorm van een nieuwsbrief met de belangrijkste punten uit het overleg
Welke verplichtingen heeft de achterban naar de OR?
Veel ondernemingsraden klagen erover dat ze weinig respons krijgen van hun achterban. De achterban is niet verplicht om de notulen van de OR te lezen of om er op de reageren, of om aanwezig te zijn op achterbanbijeenkomsten die de OR organiseert.
Wanneer de OR graag meer respons wil van zijn achterban is het zaak te bedenken hoe de achterban hiertoe te stimuleren. Hierbij zijn twee centrale vragen: op wie richt je je communicatie en hoeveel tijd en geld heb je te besteden? Op basis van deze twee vragen kun je realistische verwachtingen stellen over de impact en respons op de communicatie.
Wat zijn de faciliteiten van de OR?
Welke voorzieningen mogen we gebruiken?
De OR mag gebruik maken van alle voorzieningen uit het bedrijf, die hij redelijkerwijs nodig heeft voor het goed uitoefenen van zijn taak. Hieronder vallen o.a. de volgende zaken;
• gebruik van een (vergader)ruimte
• gebruik telefoon, fax, computer en printer
• gebruik kopieermachine, publicatieborden en post
Hoeveel kosten mogen we maken?
De kosten die de OR redelijkerwijs maakt komen voor rekening van de bestuurder. Te denken valt aan;
• vergaderkosten
• aanschaf van brochures, folders, tijdschriften en handboeken
• kopieerkosten, e-mail, secretariële ondersteuning
• reiskosten
• kosten voor scholing en het raadplegen van een externe deskundige
• kosten voor het voeren van rechtsgedingen door de OR
De bestuurder moet vóór het maken ervan in kennis worden gesteld van de hoogte van de kosten. De ondernemingsraad moet aangeven dat hij deze kosten moeten maken om zijn werk goed te kunnen doen. Wanneer de kosten redelijk zijn, is de werkgever verplicht deze kosten te betalen.
Hebben we recht op scholing?
Ja, een OR-lid heeft recht op minimaal 5 scholingsdagen per jaar. Een lid van een Vaste Commissie heeft recht op 3 scholingsdagen per jaar. Voor een OR-lid die ook lid is van een Vaste Commissie komt dat dus op 8 scholingsdagen per jaar. De OR mag zelf kiezen bij welk scholingsinstituut hij op cursus gaat.
Hoeveel tijd mogen we besteden aan OR-werk?
De vergaderingen van de ondernemingsraad vinden onder werktijd plaats. De wet geeft geen maximum aan het aantal en duur van deze vergaderingen. Daarnaast hebben OR-leden recht op minimaal 60 uur voor onderling beraad en overleg met de achterban. Ook OR-scholing vindt plaats onder werktijd. De voorzitter en secretaris kunnen extra tijd afspreken. Wanneer het ORwerk niet (volledig) onder werktijd kan plaatsvinden, bijvoorbeeld door parttime werken of ploegendiensten, is het redelijk dit te compenseren..
De OR mag gebruik maken van alle voorzieningen uit het bedrijf, die hij redelijkerwijs nodig heeft voor het goed uitoefenen van zijn taak. Hieronder vallen o.a. de volgende zaken;
• gebruik van een (vergader)ruimte
• gebruik telefoon, fax, computer en printer
• gebruik kopieermachine, publicatieborden en post
Hoeveel kosten mogen we maken?
De kosten die de OR redelijkerwijs maakt komen voor rekening van de bestuurder. Te denken valt aan;
• vergaderkosten
• aanschaf van brochures, folders, tijdschriften en handboeken
• kopieerkosten, e-mail, secretariële ondersteuning
• reiskosten
• kosten voor scholing en het raadplegen van een externe deskundige
• kosten voor het voeren van rechtsgedingen door de OR
De bestuurder moet vóór het maken ervan in kennis worden gesteld van de hoogte van de kosten. De ondernemingsraad moet aangeven dat hij deze kosten moeten maken om zijn werk goed te kunnen doen. Wanneer de kosten redelijk zijn, is de werkgever verplicht deze kosten te betalen.
Hebben we recht op scholing?
Ja, een OR-lid heeft recht op minimaal 5 scholingsdagen per jaar. Een lid van een Vaste Commissie heeft recht op 3 scholingsdagen per jaar. Voor een OR-lid die ook lid is van een Vaste Commissie komt dat dus op 8 scholingsdagen per jaar. De OR mag zelf kiezen bij welk scholingsinstituut hij op cursus gaat.
Hoeveel tijd mogen we besteden aan OR-werk?
De vergaderingen van de ondernemingsraad vinden onder werktijd plaats. De wet geeft geen maximum aan het aantal en duur van deze vergaderingen. Daarnaast hebben OR-leden recht op minimaal 60 uur voor onderling beraad en overleg met de achterban. Ook OR-scholing vindt plaats onder werktijd. De voorzitter en secretaris kunnen extra tijd afspreken. Wanneer het ORwerk niet (volledig) onder werktijd kan plaatsvinden, bijvoorbeeld door parttime werken of ploegendiensten, is het redelijk dit te compenseren..
Wat als de OR scholing wil volgen?
Hebben we recht op scholing?
Ja, een OR-lid heeft recht op minimaal 5 scholingsdagen per jaar. Een lid van een Vaste Commissie heeft recht op 3 scholingsdagen per jaar. Voor een OR-lid wat ook lid is van een Vaste Commissie komt dat dus op 8 scholingsdagen per jaar. De OR mag zelf kiezen bij welk scholingsinstituut hij op cursus gaat. De kosten van de cursus en de accommodatie waar deze plaats vindt wordt vergoed door de bestuurder.
Ja, een OR-lid heeft recht op minimaal 5 scholingsdagen per jaar. Een lid van een Vaste Commissie heeft recht op 3 scholingsdagen per jaar. Voor een OR-lid wat ook lid is van een Vaste Commissie komt dat dus op 8 scholingsdagen per jaar. De OR mag zelf kiezen bij welk scholingsinstituut hij op cursus gaat. De kosten van de cursus en de accommodatie waar deze plaats vindt wordt vergoed door de bestuurder.
Wat is een scholingsplan?
Een scholingsplan is een goede manier om systematisch en gestructureerd te werken aan de ontwikkeling van de medezeggenschap door het leren op individueel, strategisch en teamniveau te ontwikkelen.
Doelstellingen van het scholingsplan
Het op systematische wijze aanleren van noodzakelijke kennis (begrijpen) en vaardigheden (ingrijpen) voor het goed functioneren van de medewerkers participatie en medezeggenschap als geheel, zowel ten behoeve van de OR, de vaste commissies, als de individuele leden binnen deze medezeggenschap.
De ondernemingsraad en de verschillende commissies van de OR kunnen uitgroeien tot een professionele nieuwe medezeggenschap van medewerkers die invloed hebben op de besluitvorming binnen de organisatie en op beleidsniveau acteert als sparringpartner van de bestuurder(s) en hun adviseurs. Hiertoe hebben ze vaak in de vorige zittingsperiodes al een goede aanzet gegeven. Nu kunnen ze echter verbinding maken met de verschillende onderdelen van de organisatie en aansluiten bij de organisatie ontwikkelingen en (sociale) innovatie binnen de organisatie. Een scholingsplan geeft inhoud aan het leren binnen de ondernemingsraad. Op team-, strategisch en individueel niveau.
In dialoog met alle betrokkenen wordt inhoud geven aan het begrip medewerkers participatie en medezeggenschap binnen de organisatie en verwerft men een positie in de beleidscyclus van de organisatie.
Scholingsrechten van de medezeggenschap
De Ondernemingsraad en de vaste commissies hebben de volgende scholingsrechten op basis van de Wet op de ondernemingsraden:
- De Ondernemingsraad 5 dagen per jaar
- Vaste commissies 3 dagen per jaar per commissie
Wat is advies- en instemmingsrecht?
Welke onderwerpen vallen onder het adviesrecht?
Onder het adviesrecht (artikel 25) vallen belangrijke organisatorische, financieel/economische en milieuzaken en het aanvragen of verstrekken van krediet. Wanneer een extern bureau wordt ingeschakeld om onderzoek te doen naar een onderwerp wat adviesplichtig kan worden, is de onderzoeksvraag ook adviesplichtig.
Welke onderwerpen vallen onder het instemmingsrecht?
Onder het instemmingsrecht (artikel 27) vallen enkele specifieke onderwerpen die vallen onder het Sociale Beleid van de organisatie, mits geldend voor een groep of alle leden van het personeel en niet inhoudelijk geregeld in de CAO.
Kan de OR in beroep tegen het besluit van de bestuurder?
Instemmingsplichtige besluiten kunnen alleen met instemming van de ondernemingsraad genomen worden. Als de OR geen instemming geen instemming heeft gegeven en de bestuurder neemt zijn besluit toch, dan kan de OR in beroep bij de bedrijfscommissie (bemiddeling en advies) en eventueel de Kantonrechter.
Bij het adviesrecht is het van belang dat de OR op een juiste manier is betrokken: het proces moet goed zijn verlopen en er moet serieus zijn gekeken naar de motivatie van de OR. Als dit niet (voldoende) gebeurt is kan de OR in beroep bij de Ondernemingskamer.
Kan de OR extern advies inwinnen om een goede reactie te geven op een advies- en instemmingsaanvraag?
Ja, de OR heeft recht op het inhuren van advies. De kosten hiervan dienen door de bestuurder te worden vergoed mits vooraf gemeld.
Geldt het instemmingsrecht ook als een camera alleen bedoeld is om diefstal te voorkomen?
Ja. Het instemmingsrecht geldt als er voorzieningen worden getroffen die geschikt zijn voor de controle op aanwezigheid, gedrag of prestaties van medewerkers. Dus ook als die daar in eerste instantie niet voor gaan worden gebruikt.
Wanneer is inschakeling van een extern deskundige door de bestuurder adviesplichtig?
Wanneer de bestuurder een externe deskundige inschakelt (zoals een organisatie adviesbureau) over een opdracht die gaat over een adviesplichtig onderwerp (zoals opgesomd in de limitatieve opsomming van artikel 25 van de WOR) heeft de OR adviesrecht. Bijvoorbeeld: als er een extern bureau wordt ingeschakeld om te onderzoeken of hetzelfde werk met minder mensen gedaan kan worden (valt onder artikel 25 lid 1e: wijziging organisatie) of dat een bepaalde productielijn afgestoten kan worden (valt onder artikel 25 lid 1d).
De OR heeft dan adviesrecht over:
De keuze van de deskundige (welk bureau wordt ingeschakeld?)
De inhoud van de vraagstelling (waar gaat de deskundige onderzoek naar doen?)
Op het moment dat de bestuurder een voorgenomen besluit heeft naar aanleiding van het rapport van de extern deskundige, heeft de OR uiteraard weer adviesrecht. Dit keer over de inhoud van dit voorgenomen besluit.
Wanneer de externe deskundige onderzoek gaat doen naar een onderwerp wat onder het instemmingsrecht valt (zoals opgesomd in de limitatieve opsomming van artikel 27 van de WOR) heeft de bestuurder alleen een meldingsplicht naar de OR.
Onder het adviesrecht (artikel 25) vallen belangrijke organisatorische, financieel/economische en milieuzaken en het aanvragen of verstrekken van krediet. Wanneer een extern bureau wordt ingeschakeld om onderzoek te doen naar een onderwerp wat adviesplichtig kan worden, is de onderzoeksvraag ook adviesplichtig.
Welke onderwerpen vallen onder het instemmingsrecht?
Onder het instemmingsrecht (artikel 27) vallen enkele specifieke onderwerpen die vallen onder het Sociale Beleid van de organisatie, mits geldend voor een groep of alle leden van het personeel en niet inhoudelijk geregeld in de CAO.
Kan de OR in beroep tegen het besluit van de bestuurder?
Instemmingsplichtige besluiten kunnen alleen met instemming van de ondernemingsraad genomen worden. Als de OR geen instemming geen instemming heeft gegeven en de bestuurder neemt zijn besluit toch, dan kan de OR in beroep bij de bedrijfscommissie (bemiddeling en advies) en eventueel de Kantonrechter.
Bij het adviesrecht is het van belang dat de OR op een juiste manier is betrokken: het proces moet goed zijn verlopen en er moet serieus zijn gekeken naar de motivatie van de OR. Als dit niet (voldoende) gebeurt is kan de OR in beroep bij de Ondernemingskamer.
Kan de OR extern advies inwinnen om een goede reactie te geven op een advies- en instemmingsaanvraag?
Ja, de OR heeft recht op het inhuren van advies. De kosten hiervan dienen door de bestuurder te worden vergoed mits vooraf gemeld.
Geldt het instemmingsrecht ook als een camera alleen bedoeld is om diefstal te voorkomen?
Ja. Het instemmingsrecht geldt als er voorzieningen worden getroffen die geschikt zijn voor de controle op aanwezigheid, gedrag of prestaties van medewerkers. Dus ook als die daar in eerste instantie niet voor gaan worden gebruikt.
Wanneer is inschakeling van een extern deskundige door de bestuurder adviesplichtig?
Wanneer de bestuurder een externe deskundige inschakelt (zoals een organisatie adviesbureau) over een opdracht die gaat over een adviesplichtig onderwerp (zoals opgesomd in de limitatieve opsomming van artikel 25 van de WOR) heeft de OR adviesrecht. Bijvoorbeeld: als er een extern bureau wordt ingeschakeld om te onderzoeken of hetzelfde werk met minder mensen gedaan kan worden (valt onder artikel 25 lid 1e: wijziging organisatie) of dat een bepaalde productielijn afgestoten kan worden (valt onder artikel 25 lid 1d).
De OR heeft dan adviesrecht over:
De keuze van de deskundige (welk bureau wordt ingeschakeld?)
De inhoud van de vraagstelling (waar gaat de deskundige onderzoek naar doen?)
Op het moment dat de bestuurder een voorgenomen besluit heeft naar aanleiding van het rapport van de extern deskundige, heeft de OR uiteraard weer adviesrecht. Dit keer over de inhoud van dit voorgenomen besluit.
Wanneer de externe deskundige onderzoek gaat doen naar een onderwerp wat onder het instemmingsrecht valt (zoals opgesomd in de limitatieve opsomming van artikel 27 van de WOR) heeft de bestuurder alleen een meldingsplicht naar de OR.
Op welke informatie heeft de OR recht en hoe zit het met geheimhouding?
Wat is actief informatierecht?
De OR kan, gemotiveerd, informatie vragen aan de bestuurder wanneer hij denkt deze informatie nodig te hebben. Zo nodig kan de ondernemer de OR deze informatie onder geheimhouding verstrekken. Omdat de OR initiatiefrecht (artikel 23.3) kan hij ook informatie opvragen over onderwerpen die (nog) niet door de bestuurder zijn voorgedragen.
Wat is passief informatierecht?
Bij het begin van elke zittingsperiode van de OR en bij wijziging heeft de OR recht op basisinformatie.
Daarnaast heeft de OR recht op periodieke informatie vanuit de organisatie. Het betreft zowel terugblikkende als vooruitkijkende informatie over het financiële en sociale beleid van de organisatie. Ook heeft de OR recht in inzicht in de beloningsverhoudingen van de organisatie.
Wat kan de OR doen als hij zijn informatie niet krijgt?
Als de onderneming van mening is dat de OR voor haar werkzaamheden niet de gevraagde informatie nodig heeft, dan kan hij bezwaar maken tegen het verstrekken ervan. Is de OR het hiermee niet eens, dan kan ze de bemiddeling inroepen van de bedrijfscommissie.
Levert deze bemiddeling niets op, dan kan de OR via de kantonrechter proberen de gevraagde informatie te krijgen. De kantonrechter beoordeelt of de ondernemer de gevraagde informatie al dan niet moet verstrekken.
Mag het DB onder geheimhouding meer informatie krijgen van de bestuurder dan de rest van de OR-leden?
In eerste instantie: nee, het Dagelijks Bestuur (DB) heeft namelijk niet meer bevoegdheden dan de rest van de OR. Als OR kun je er wel voor kiezen het DB van de OR toestemming te geven informatie te krijgen van de bestuurder zonder dat de rest van de OR-leden hiervan op de hoogte worden gesteld. Deze toestemming is niet standaard: je maakt hier samen afspraken over. Het is verstandig deze afspraken te maken vóórdat het DB geconfronteerd wordt met een situatie waarbij dit speelt.
Je kunt denken aan de volgende situaties:
Risico’s van een DB wat meer mag weten dan de rest van de OR:
Mocht de OR dit gesprek met elkaar willen aangaan maak dan duidelijke afspraken over:
Neem voor advies op maat gerust contact op met WVM.
Moet geheimhouding (bijv. over een overname) door de OR worden geaccepteerd?
Ja. Als de geheimhouding (artikel 20) door de bestuurder is opgelegd, dan kan de OR deze niet zomaar naast zich neerleggen. Opzettelijke overtreding geldt als een misdrijf dat strafbaar is. Bij beursgenoteerde ondernemingen geldt bovendien dat er geen sprake mag zijn van voorkennis over strategische zaken als een overname.
Het is dan ook aan te raden om als OR een afspraak te maken met de bestuurder dat hij vóór het geven van de informatie aangeeft wat er ongeveer gaat komen en het aan de OR laat of deze de informatie ook wil horen of niet. Ook is het raadzaam dat de bestuurder vooraf aangeeft hoe lang de geheimhouding zal gelden en wie er nog meer onder vallen.
De OR mag niet zomaar overleggen met anderen die (nog) niet op de hoogte zijn van de inhoud (bijvoorbeeld de overname). Hiertoe moet eerst toestemming worden gevraagd aan de bestuurder. Dit kan niet belemmeren dat de OR een extern adviseur inschakelt (deze extern adviseur valt ook onder de geheimhoudingsplicht), maar kan wel tegenhouden dat er achterbanraadpleging plaatsvindt.
De OR kan de kantonrechter vragen de geheimhouding op te heffen als de OR van mening is dat deze niet in redelijkheid is opgelegd. De OR kan dus nooit zelf de geheimhouding naast zich neerleggen!
De OR kan, gemotiveerd, informatie vragen aan de bestuurder wanneer hij denkt deze informatie nodig te hebben. Zo nodig kan de ondernemer de OR deze informatie onder geheimhouding verstrekken. Omdat de OR initiatiefrecht (artikel 23.3) kan hij ook informatie opvragen over onderwerpen die (nog) niet door de bestuurder zijn voorgedragen.
Wat is passief informatierecht?
Bij het begin van elke zittingsperiode van de OR en bij wijziging heeft de OR recht op basisinformatie.
Daarnaast heeft de OR recht op periodieke informatie vanuit de organisatie. Het betreft zowel terugblikkende als vooruitkijkende informatie over het financiële en sociale beleid van de organisatie. Ook heeft de OR recht in inzicht in de beloningsverhoudingen van de organisatie.
Wat kan de OR doen als hij zijn informatie niet krijgt?
Als de onderneming van mening is dat de OR voor haar werkzaamheden niet de gevraagde informatie nodig heeft, dan kan hij bezwaar maken tegen het verstrekken ervan. Is de OR het hiermee niet eens, dan kan ze de bemiddeling inroepen van de bedrijfscommissie.
Levert deze bemiddeling niets op, dan kan de OR via de kantonrechter proberen de gevraagde informatie te krijgen. De kantonrechter beoordeelt of de ondernemer de gevraagde informatie al dan niet moet verstrekken.
Mag het DB onder geheimhouding meer informatie krijgen van de bestuurder dan de rest van de OR-leden?
In eerste instantie: nee, het Dagelijks Bestuur (DB) heeft namelijk niet meer bevoegdheden dan de rest van de OR. Als OR kun je er wel voor kiezen het DB van de OR toestemming te geven informatie te krijgen van de bestuurder zonder dat de rest van de OR-leden hiervan op de hoogte worden gesteld. Deze toestemming is niet standaard: je maakt hier samen afspraken over. Het is verstandig deze afspraken te maken vóórdat het DB geconfronteerd wordt met een situatie waarbij dit speelt.
Je kunt denken aan de volgende situaties:
- De bestuurder geeft in het agenda-overleg met het DB aan wat hij wil inbrengen in de overlegvergadering (OV), en vraagt het DB daar niet vooraf al over te spreken met de rest van de OR omdat hij het zelf wil toelichten (dan is het dus voor een relatief kort tijdsbestek dat het DB meer weet dan de rest van de OR-leden)
- De bestuurder bespreekt met het DB alle kwesties die spelen en maakt meteen afspraken over of, hoe en vanaf wanneer de OR officieel wordt betrokken in het traject. De rest van de OR krijgt vanaf dan de informatie.
Risico’s van een DB wat meer mag weten dan de rest van de OR:
- Een bijzondere positie voor het DB terwijl je als OR-leden allemaal gelijkwaardig bent: dat kan principebezwaren oproepen binnen de OR (en gevoelens van wantrouwen: “zij wisten het vast al”, “het DB speelt onder een hoedje met de bestuurder”) en ook vreemd overkomen naar de achterban.
- Een bestuurder die er misbruik van maakt, bijvoorbeeld: “maar dat heb ik toch al heel vroeg kenbaar gemaakt aan het DB” , “jullie gaven toen aan dat het niet iets voor de OR is, en nu gaat de OR toch klagen” of “ jullie hebben nooit aangegeven het niet eens te zijn met deze verandering, en nu krijg ik toch een negatief advies.”
Mocht de OR dit gesprek met elkaar willen aangaan maak dan duidelijke afspraken over:
- Hoe lang van te voren mag het DB eerder informatie krijgen dan de rest van de OR?
- Moet het DB het melden aan de OR dat ze ‘ iets’ weet?
- Wat voor soort informatie mag hieronder vallen en welke niet?
- Maak afspraken over hoe deze OR-afspraak aangepast kan worden. Is het iets waar jullie het unaniem over eens moeten zijn of volgen jullie de richtlijnen in het reglement? (daarin staat meestal: meerderheid van stemmen, maar is dat voldoende voor zo’n principieel besluit?). Bepaal in ieder geval een evaluatiemoment van de afspraak.
- Communiceer de afspraken ook duidelijk naar de bestuurder zodat die weet wat hij kan verwachten. Geef in ieder geval aan dat een DB nooit kan spreken namens de gehele OR (dus niet alvast instemming kan geven bijvoorbeeld).
Neem voor advies op maat gerust contact op met WVM.
Moet geheimhouding (bijv. over een overname) door de OR worden geaccepteerd?
Ja. Als de geheimhouding (artikel 20) door de bestuurder is opgelegd, dan kan de OR deze niet zomaar naast zich neerleggen. Opzettelijke overtreding geldt als een misdrijf dat strafbaar is. Bij beursgenoteerde ondernemingen geldt bovendien dat er geen sprake mag zijn van voorkennis over strategische zaken als een overname.
Het is dan ook aan te raden om als OR een afspraak te maken met de bestuurder dat hij vóór het geven van de informatie aangeeft wat er ongeveer gaat komen en het aan de OR laat of deze de informatie ook wil horen of niet. Ook is het raadzaam dat de bestuurder vooraf aangeeft hoe lang de geheimhouding zal gelden en wie er nog meer onder vallen.
De OR mag niet zomaar overleggen met anderen die (nog) niet op de hoogte zijn van de inhoud (bijvoorbeeld de overname). Hiertoe moet eerst toestemming worden gevraagd aan de bestuurder. Dit kan niet belemmeren dat de OR een extern adviseur inschakelt (deze extern adviseur valt ook onder de geheimhoudingsplicht), maar kan wel tegenhouden dat er achterbanraadpleging plaatsvindt.
De OR kan de kantonrechter vragen de geheimhouding op te heffen als de OR van mening is dat deze niet in redelijkheid is opgelegd. De OR kan dus nooit zelf de geheimhouding naast zich neerleggen!
Kan een OR-lid ontslagen worden?
Ja. De bescherming tegen ontslag houdt in dat een OR-lid niet ontslagen mag worden, omdat hij in de OR zit. De OR kan wel op staande voet worden ontslagen bij misdragingen, of bij reorganisaties. In al deze gevallen loopt het ontslag van het OR-lid via de kantonrechter.
Als de kantonrechter vaststelt dat het ontslag niets te maken heeft met het lidmaatschap van de OR of PV dan zal het contract ontbonden kunnen worden.
Ontslagbescherming geldt voor een werknemer die lid is (geweest) van of geplaatst is op een kandidatenlijst van een OR of PV. De bescherming gaat echter alleen op wanneer het gaat om een ontslag vanwege dit lidmaatschap.
Wat is initiatief recht?
Het initiatiefrecht is het recht van de OR om ongevraagd iets te vinden over een onderwerp wat jullie belangrijk vinden (WOR artikel 23.3 en 23.4). De OR kan zijn mening of idee mondeling in de OV of schriftelijk indienen bij de bestuurder. Indien schriftelijk ingediend moet er minimaal een overlegvergadering plaatsvinden waarin het voorstel op de agenda staat en inhoudelijk besproken wordt. De bestuurder is verplicht om schriftelijk te reageren op het voorstel van de OR en hierbij gemotiveerd aangeven wat hij overneemt van het voorstel en wat niet. De OR kan de bestuurder hiertoe (via bemiddeling en advies van de bedrijfscommissie en uiteindelijk de kantonrechter) verplichten. De OR kan niet in beroep tegen het besluit van de bestuurder, bijvoorbeeld omdat de OR het niet met het afwijzen van het voorstel eens is.
.jpg)
.jpg)
Open inschrijvingen
9 maart 2012
Basis cursus financiën14 maart 2012
WOR in een dag19 maart 2012
Focus op duurzaam en gezond (personeels-...27 maart 2012
Arbo in een dag